fbpx
Miðvikudagur 12.desember 2018
Eyjan

Mörgum spurningum ósvarað um landnámsbýlið í Sandvík á Ströndum

Ritstjórn Eyjunnar
Mánudaginn 3. desember 2018 13:54

Síðastliðinn ágúst fór fram fornleifarannsókn á Bæ, Sandvík á Ströndum á vegum, Fornleifastofnun Íslands og Háskólans í Björgvin. Verkið var unnið í samstarfi við Bergsvein Birgisson, rithöfund og fræðimann. Upphaf rannsóknarinnar má rekja til þess að bein sáust í rofi við sjávarbakka í Sandvík.

Samkvæmt rannsókn Minjastofnunar Íslands var um að ræða öskuhaug. Bein úr haugnum var sent í aldursgreiningu sem leiddi í ljós að það var frá 9. eða 10. öld. Samkvæmt tilkynningu hafa Vestfirðir og Strandasýsla sérstaklega hafa löngum setið á hakanum hvað fornleifarannsóknir varðar og því um þungvægt verkefni að ræða fyrir svæðið.

Minjarnar í Sandvík gefa fræðimönnum færi á að fylla í eyðurnar sem til staðar eru á landnámi Íslands. Svæði sem teljast oftar en ekki afar óhentug til landbúnaðar virðast hafa verið numin tiltölulega snemma. Fiskveiðar og nýting sjávarafurða í efnahagslegum tilgangi kann að vera svarið við þeim vangaveltum en þarfnast frekari rannsókna.

Markmið rannsóknarinnar í sumar var að kanna hvort fleiri mannvirki leyndust í víkinni ásamt því að rannsaka ruslahauginn í rofinu og aldursgreina hann. Fjögur bein voru send í kolefnisaldursgreiningu. Öll reyndust sýnin vera frá seinnihluta 9. aldar eða 10. öld, sem gefur til kynna að þarna hafi fólk komið þegar á landnámsöld. Auk aldursgreininga voru bein úr haugnum greind til tegunda, mikið var um fiska og fuglabein auk beina úr sjávarspendýrum ásamt svína-, kinda/geitabeinum.

Ruslahaugurinn var fyrir ofan timburboli og timburplanka sem voru einstaklega vel varðveittir. Talið er að þeir séu hluti af mannvirki en ekki er ljóst hvers konar mannvirki og er þörf á frekari rannsóknum. Enn sem komið er er ekki ljóst hvers konar búseta var í víkinni en auk ruslahaugsins fannst mannvirki sem bendir til árstíðarbundinnar búsetu.

Hvort þarna hafi verið útgerð frá landnámsbýli í grennd er vert að kanna frekar og af hverju hún hefur lagst af. Mörgum spurningum er enn ósvarað í Sandvík og aðkallandi að rannsaka frekar til þess að skilja betur landnám Íslands, ástæður þess og aðbúnað landnema. Þá er áhugavert að sjá út frá fengnum aldursgreiningum að búseta í Sandvík virðist hafa lagst af þegar á 10. öld. Er það í samhljóðan við að engar sagnir fara af landnámsbænum, hvorki skráðar né í munnlegri geymd.

Ef leitað er skýringa á því hvers vegna landnemar í Sandvík hurfu á braut, höfum við tilgátur einar þar til frekari rannsóknir leysa þær af hólmi. Mikill áhugi er meðal heimamanna um minjar og sögu svæðisins og bar opinn dagur í Sandvík vitni um það. Var hann afar vel sóttur ásamt málþingi sem haldið var undir lok rannsóknarinnar. Málþingið var styrkt af Uppbyggingarsjóði Vestfjarða og Letterstedska sjóðnum. En fornleifarannsóknin var styrkt af Háskólanum í Björgvin og Fornleifastofnun Íslands.

 

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Ekki missa af

Eyjan
Fyrir 12 klukkutímum

Sigmundur Davíð og Gunnar Bragi hundsa fundarboð um sendiherramálið – Málið tekið af dagskrá

Sigmundur Davíð og Gunnar Bragi hundsa fundarboð um sendiherramálið – Málið tekið af dagskrá
Eyjan
Fyrir 13 klukkutímum

5,7 milljarða gjaldþrot félags í eigu forstjóra Kviku banka hf.: „Ég er ekki að flýja neinar skuldir eða eitthvað svoleiðis“

5,7 milljarða gjaldþrot félags í eigu forstjóra Kviku banka hf.: „Ég er ekki að flýja neinar skuldir eða eitthvað svoleiðis“
Eyjan
Fyrir 2 dögum

Miðflokksþingmenn fengu sér lögmann og kröfðust úrræða frá Persónuvernd

Miðflokksþingmenn fengu sér lögmann og kröfðust úrræða frá Persónuvernd
Eyjan
Fyrir 2 dögum

Georg Bjarnfreðarson snýr aftur í auglýsingu frá VR – Sjáðu myndbandið

Georg Bjarnfreðarson snýr aftur í auglýsingu frá VR – Sjáðu myndbandið