fbpx
Fimmtudagur 21.febrúar 2019
Eyjan

Aðalhagfræðingur Seðlabankans varar við launahækkunum: „Engin ástæða til að búast við að verðbólgu­vænt­ing­ar haldi áfram að lækka“

Ritstjórn Eyjunnar
Þriðjudaginn 11. september 2018 18:15

Þórarinn G. Pétursson. Mynd/atvinnurekendur.is

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Þórarinn G. Pétursson, aðalhagfræðingur Seðlabankans, segir að of miklar launahækkanir í kjarasamningum myndu leiða það af sér að Seðlabankinn myndi hækka vexti til að búa til slaka í hagkerfinu. Vandséð sé hvaða þættir aðrir ættu að koma í veg fyrir að verðbólga rjúki af stað, verði samið um miklar hækkanir launa. Þetta var á meðal þess sem fram kom í erindi Þórarins á morgunverðarfundi Félags atvinnurekenda um ástand og horfur í efnahagsmálum.

Þórarinn lýsti á fundinum að mörgu leyti fremur bjartsýnni spá Seðlabankans um mjúka lendingu hagkerfisins eftir mikið vaxtarskeið, þar sem verðbólgan færi tímabundið upp undir 3% en svo aftur niður undir 2,5% markmið Seðlabankans, atvinnuleysi yrði á bilinu 3,5 til 4%, sem telja mætti eðlilegt, og hagvöxtur í kringum 3%. Framkvæmdastjóri FA spurði hann hvort líklegt væri að hægt væri að endurtaka leikinn frá 2015, þegar samið var um 30% hækkun launa á fjórum árum, án þess að það ylli kollsteypu.

Alþjóðleg þróun og verðbólguvæntingar hjálpa ekki núna

Þór­ar­inn sagði marga hafa ótt­ast það við gerð síðustu kjarasamninga að mikl­ar launa­hækk­an­ir myndu skila sér út í verðlagið með til­heyr­andi kollsteypu. „Það þróaðist ekki eins og við óttuðumst og ástæðurn­ar fyr­ir því eru nokkr­ar. Þessir kjarasamningar voru gerðir í alþjóðlegu um­hverfi sem var að toga niður allt verðlag. Allt sem var keypt frá út­lönd­um var að lækka, ekki bara vegna hækk­un­ar krón­unn­ar held­ur var verð í er­lend­um gjald­miðlum að lækka. Það sem hjálpaði líka til að mínu mati, er að á sama tíma og farið var í þessar miklu launahækkanir lækkuðu verðbólguvæntingar og toguðu á móti áhrifum kjara­samn­ing­anna.“

Þór­ar­inn sagði að ekki væri von á að nú félli allt jafnvel með okkur og þá. „Í fyrsta lagi er engin ástæða til að búast við að verðbólgu­vænt­ing­ar haldi áfram að lækka, sérstaklega ef samið verður um miklar launahækkanir. Þessi þróun mun því ekki hjálpa okk­ur áfram. Þessi alþjóðlega þróun, alla vega eins og staðan er núna, mun held­ur ekki hjálpa okk­ur.“

Loks benti Þórarinn á það sem ekki væri síður mikilvægt atriði; að við síðustu kjarasamningagerð hefði hlut­fall launa af þjóðar­tekj­um verið und­ir sögu­legu meðaltali. „Eft­ir fjármálakrepp­una lækkaði launahlutfallið mjög mikið og með rök­um mátti segja að launþegar hafi átt eitt­hvað inni. Nú er staðan hins veg­ar þannig að laun eru kom­in vel yfir sögu­legt meðaltal þannig að það mun ekki hjálpa held­ur. Það er vandséð hvaða þættir það eru sem ættu að hjálpa okkur að búa til sams konar atburðarás í kjölfar mikilla launahækkana núna eins og gerðist þá.“

„Jesús Kristur“

„Þá er í raun og veru bara eitt eft­ir og það er að búa til nógu mik­inn slaka í þjóðarbú­inu til þess að laun og verðlag byrji að lækka,“ sagði Þórarinn. „Það er eina tækið sem við höf­um; að koma vöxt­un­um nógu mikið upp þannig hér verði sam­drátt­ur.“ Þegar þarna var komið sögu mátti heyra fundarmenn jesúsa sig. „Við höfum sagt að það sé að einhverju leyti í hönd­um annarra hver fórn­ar­kostnaður­inn af því að halda verðbólgu­mark­miðum verði á næstu miss­er­um. Það eru rík­is­valdið og vinnu­markaður­inn.“

Þór­ar­inn sagði að Seðlabank­an­um væri full al­vara með þessum málflutningi þótt hann væri lítt til vinsælda fallinn, því að þetta væri það sem stjórnvöld ætluðust til af bankanum.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Ekki missa af

Eyjan
Fyrir 22 klukkutímum

Vilhjálmur: „Ég vona að launafólk fyrirgefi mér“

Vilhjálmur: „Ég vona að launafólk fyrirgefi mér“
Eyjan
Í gær

Minnihlutinn stormaði út: „Það er algert fundarofbeldi í borgarstjórn“

Minnihlutinn stormaði út: „Það er algert fundarofbeldi í borgarstjórn“
Eyjan
Í gær

Verkalýðsforystan nýtur stuðnings frá Alþingi

Verkalýðsforystan nýtur stuðnings frá Alþingi
Eyjan
Í gær

Inga Sæland um Klaustursmálið: „Þetta var kjaftshögg og maður í rauninni vildi ekki trúa því að þeir væru að svíkja okkur“

Inga Sæland um Klaustursmálið: „Þetta var kjaftshögg og maður í rauninni vildi ekki trúa því að þeir væru að svíkja okkur“
Eyjan
Í gær

Dugnaður Björns Leví sagður skaðlegur: „Vanhugsaðar lýðskrumstillögur“

Dugnaður Björns Leví sagður skaðlegur: „Vanhugsaðar lýðskrumstillögur“
Eyjan
Í gær

Vilhjálmur sótillur og rauk af sáttafundi: „Ég gat ekki setið þarna inni leng­ur“

Vilhjálmur sótillur og rauk af sáttafundi: „Ég gat ekki setið þarna inni leng­ur“
Eyjan
Fyrir 2 dögum

Krónan braut verkferla um matarsóun: „Þetta stingur í hjartað“

Krónan braut verkferla um matarsóun: „Þetta stingur í hjartað“
Eyjan
Fyrir 2 dögum

Þórólfur hyggst sækja um forstjórastöðuna

Þórólfur hyggst sækja um forstjórastöðuna