Eyjan

Sorglegar hátíðir?

Ritstjórn Eyjunnar
Sunnudaginn 18. júní 2017 18:00

Sérsveit ríkislögreglustjóra að störfum. Mynd úr safni.

Þær eru ágætar systurnar Melankólía og Nostalgía, og sér í lagi á sumrin þegar miðnætursólarbirtan slær á þær bjarma. Þá er ekki skuggsýnt í augnkrókum þeirra.

Það getur verið töfrandi að stíga úr takti venjubundinna daga; Sjómannadagshelgin kemur í kjölfar Hvítasunnuhelgar í ár, og nú ber 17.júní upp á helgi líka. Sumarsins hátíð með einhverjum hætti út í gegn – ef við höfum ráðrúm til.
Það er hluti af fegurðinni við að árin safnast að manni, að minningar tengdar þessum dögum verða fleiri og með nýjum upplifunum – t.a.m. þar sem ég sem foreldri reyni að miðla galdri „hátíðarinnar“ til afkomenda – verður sjóðurinn stærri. Og oft gaman að tína til úr honum.
 Það eru viðburðir sem standa útúr sem marka framrás tímans í minninu. Rétt eins og það getur vakið unað manns að rifja upp sumarnætur milli tektar og tvítugs, þá man ég alltaf óttann og hryllinginn sem skreið niður bakið á mér þegar ég mætti fyrst lögreglumönnum með vélbyssur. Það var líka að sumri til – en í öðru landi. Og ég var öllu yngri. Við erum mis vel gerð þegar kemur að því að greina á milli þess hvort að byssur eru í „réttum“ höndum eða „röngum“ þegar okkur er einfaldlega illa við byssur.
Ríkið í ríkinu
Síðastliðna helgi afhjúpaði sig ákveðinn armur í þjóðskipulaginu, ríki í ríkinu, öryggissveitir hr. Jóhannessens, eða hvað þær nú heita. Þetta er undarlegur og myrkur hugur á bakvið ljúfan og þægilegan front hinnar almennu lögreglu sem vinnur störf sín í þágu borgaranna og oftast í ágætu samstarfi við þá. Þarna fá blautir hermannadraumar að klekjast út í leynum, hjúpaðir slagorðum um öryggi, og ala á tortryggni og vantrausti í annars friðsömu landi. Einhverjir vilja meina að heimurinn sé harðari – og benda til að mynda á að morð hafi verið framið í síðustu viku – en þar komu sannarlega engin vopn við sögu. Þar er mannlegur harmleikur á ferð. Ekki táknmynd þess að sérsveitir Ríkislögreglustjóra eigi nú að manna vörð á allar fjöldasamkomur.
Eftirmálar þess að stórum trukkum hafi verið lagt fyrir götur „til að verja“ mannfjölda á hátíðarsamkomum í höfuðborginni og að vopnaðir verðir hafi staðið vörð um „frjálslyndið og fíflaskapinn“ á Litahlaupinu, eru að mínu mati sorglegir. Það er fátt um það að segja. Kaldhæðnin virkar ekki þegar stjórnmálamenn skella í lás og brugga varnartaktík þegar umræðan fer á flug. Þjóðaröryggisráð kemur saman á öruggum stað, sagði í fréttum. Í sprengjuskýli. Ef við höldum ekki sönsum þá fer okkur að finnast þetta eðlilegt. Hefði Þjóðaröryggisráðið ekki getað hittst í lautarferð í Hljómskálagarðinum með sama árangri?
Virðingin fyrir lögreglunni
Það er mikilvægt að ungviðið sé alið upp við að lögreglan sé í eðli sínu mannleg og traust, að til hennar sé auðvelt að leita. Að þegar einn gengur á rétt annars, þá sé hægt að treysta því að „valdstjórnin“ verndi þann sem á undir högg að sækja. Það er hugmyndin á bakvið réttarríkið og inngrip almennrar lögreglu í líf borgaranna. Lögreglan er ekki tæki í höndum ríkisvaldsins til þess að stýra „stemningunni“ í þjóðfélaginu – eins og gerist í alræðisríkjum – og hún er ekki ríki í ríkinu sem Ríkislögreglustjóri stýrir án aðhalds frá lýðræðislega kjörnum fulltrúum á Alþingi. Ég vil sannarlega að mín börn beri traust til og virði störf lögreglunnar. En þá verður allt í kringum vopnaburð sérstakra hópa innan hennar og fréttaflutningur af störfum þess sérstaka hóps að vera í lagi. Ekki hálfsannleikar, blekkingar eða furðusögur af meintri aukinni hættu á „einhverju“ – því þannig er nú mál með vexti að á bakvið hryðju- og voðaverk er alltaf merking; afstaða gegn einhverju sem viðkomandi samfélag stendur fyrir. Okkar aðstæður eru þær að ef við eigum að óttast voðaverk – þá ættum við að horfa til reynslu frænda okkar Norðmanna fremur en lykilþjóða í nýlendukúgun og heimskapítalisma. Hvert var gervi terroristans þar?
Töpuð gildi?
Þegar fram líða stundir mun það fylla huga okkar fortíðarþrá að hugsa til tímans „áður en“ – ef sú lenska festir sig í sessi að hafa íslenska sérsveitarmenn í ísraelskum löggubúningum með byssur á lær á öllum mannamótum. En það tryggir „litla herliðið“ í herlausa landinu í sessi.
 Á dögunum var frétt af störfum „sveitarinnar“ á forsíðu Fréttablaðsins hvar sagði að útköll hennar væru „næstum því fimm á viku“ – og þótti staðfesta tilverurétt hennar. Sögurnar af þessum útköllum og hversu lítil raunþörf var á veru viðkomandi þegar þau áttu sér stað er annar veruleiki. Það er óþarfi að fara útí hártoganir um það allt hér því það er það sem sagði í áframhaldandi texta undir fyrirsögninni sem vakti enn meiri athygli. Fyrir utan það að „fréttatilkynning“ sveitarinnar sýndi fram á tölu sem var rétt rúmlega fjögur skipti í viku þá var heildarfjöldi útkalla á árinu 2016 nákvæmlega 108. Og ef það er fólk í vinnu við að gæta öryggis borgaranna með byssum sem vill ekki að vikurnar í árinu séu 52 eins og hjá okkur hinum þá eru tengslin á milli almennings og valdsins rofin. Þá eru blekkingarnar byrjaðar.
Og her á stofn settur.
Fjölmiðlum ber að veita slíku rofi athygli og okkur sem foreldrum ber að kenna börnunum hvað er satt og rétt í hverju máli, eftir bestu getu. Bjóðum ekki þeim systrum, Melankólíu og Nostalgíu, að handsama og fangelsa drauminn um Ísland sem herlaust land.
Við eigum betra skilið.
Arnaldur Máni Finnsson
Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Ekki missa af