Eyjan

Tifandi eitursprengjur við strendur Noregs og í Eystrasalti?

Ritstjórn Eyjunnar
Laugardaginn 17. júní 2017 14:45

Sónarmynd af illa förnu skipsflaki sem inniheldur eiturvopn og liggur á hafsbotni við Suður-Noreg. Horft er ofan á skipið.

Eftir seinni heimsstyrjöld var um fimmtíu þúsund tonnum af eiturefnavopnum kastað í hafið undan ströndum Noregs.

Í sumum tilfellum voru gömul og aflóga skip úr stríðinu fulllestuð af slíkum vítisvélum, þau dregin til hafs og sökkt undan ströndum Suður-Noregs. Á um 200 ferkílómetra hafsvæði suðaustur af bænum Arendal er búið að finna 36 slík skipsflök á hafsbotni.

Skipsflökin liggja á 500 til 600 metra dýpi og eru mörg hver illa farin. Sprengikúlur með eiturefnum liggja víða á dreif. Þær geyma stórhættuleg efni á borð við sinnepsgas, arsen og taugaeitur.

Rannsóknastofnun norska hersins vinnur nú að því að fá betri yfirsýn varðandi efnavopn sem kastað var í hafið við Noregsstrendur eftir seinni heimsstyrjöld. Í sumar verður reynt að mynda skipsflökin með fjarstýrðum kafbátum og sýni tekin af hafsbotni og úr lífríki til að kanna hvort eiturefni leki út í umhverfið og mengun hafi breiðst út. Margir hafa áhyggjur af því að tæring á skipsflökunum og umbúðum eiturefnanna eftir sjötíu ár á hafsbotni leiði til meiriháttar umhverfistjóns.

Við erum nú að safna gögnum. Hingað til höfum við ekki fundið nein merki sem benda til þess að efnaleki frá skotfærum hafi merkjanleg áhrif á umhverfið í kringum flökin. Hættan er mest ef togarar fá skotfæri í botnvörpurnar. Við höfum reyndar séð leifar og netadræsum úr botnvörpum á hluta þessara skipsflaka. Við getum ráðlagt að veiðar séu ekki stundaðar á þessum svæðum en í dag finnst engin lagaheimild til þess að banna veiðar þarna,

segir Hans Petter Mortensholm hjá norsku vitamálastofnuninni (Kystverket).

Víða var geysimiklu af ónotuðum skotfærum kastað í hafið eftir seinni heimsstyrjöld. Talið er að um 150 þúsund tonnum af eiturefnavopnum hafi verið fleygt í sjóinn í Skagerrak sem er hafsvæðið milli Noregs og Danmerkur. Á botni Eystrasalts liggja að því að talið er um 50 þúsund tonn af eiturefnasprengjum og um 200 þúsund tonn af hefðbundum skotfærum og sprengjum frá báðum heimsstyrjöldunum.

 

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Ekki missa af